PREFIX AND SUFFIX (ଉପସର୍ଗ ଓ ପ୍ରତ୍ୟୟ)

1.ଓଡିଆରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା କୋଡିଏଟି ଉପସର୍ଗ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି |

ପ୍ର, ପରା, ଅପ୍, ସମ୍, ନି, ଅଢି, ସୁ, ନିର୍, ଉତ୍, ପରି, ପ୍ରତି, ଅବ, ଅନୁ, ଦୁର୍, ବି, ଅଭି, ଅତି, ଉପ, ଅପି, ଆ |
ଏମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଉପସର୍ଗ ଗୋଟିଏ ଶଦ୍ଦଏଅ ଆରମ୍ଭରେ ଲାଗିଲେ ମୂଳଶଦ୍ଦର ଅର୍ଥ ବଦଳି ଯାଏ ବା ମୂଳଶଦ୍ଦଟିର ବିପରୀତ ଅର୍ଥ ହୋଇଯାଏ | ଅଳ୍ପ କେତେକ ଉପସର୍ଗ ଶଦ୍ଦ ଶେଷରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି | ଉଦାହରଣ:-

ଉପସର୍ଗ  ମୂଳଶଦ୍ଦ  ଉପସର୍ଗ+ମୂଳଶଦ୍ଦ   ନୂତନଶଦ୍ଦ
ପ୍ର         ଧାନ         ପ୍ର+ଧାନ           ପ୍ରଧାନ
ବି          ଧାନ        ବି+ଧାନ           ବିଧାନ
ଅବ       ଧାନ         ଅବ+ଧାନ        ଅବଧାନ
ସମ୍      ଧାନ         ସମ୍+ଧାନ         ସଂଧାନ
ଅପ      ମାନ        ଅପ୍+ମାନ          ଅପମାନ

ଉପସର୍ଗ   ମୂଳଶଦ୍ଦ   ଉପସର୍ଗ+ମୂଳଶଦ୍ଦ  ନୂତନଶଦ୍ଦ
ପ୍ର        କାଶ             ପ୍ର+କାଶ          ପ୍ରକାଶ
ଆ        କାଶ            ଆ+କାଶ          ଆକାଶ
ବି         କାଶ            ବି+କାଶ          ବିକାଶ
ପରା     ଜୟ            ପରା+ଜୟ        ପରାଜୟ
ଅପି     ତଥା             ତଥା+ଅପି       ତଥାପି

2.ଇଂରାଜୀରେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ word ର ଆରମ୍ଭରେ କିଛି particle ଲାଗିଥଏ | ଏହାକୁ prefix କୁହାଯାଏ | କିଛି particle word ର ଶେଷରେ ଲାଗିଥଏ | ଏହାକୁ suffix କୁହାଯାଏ | prefix ଓ suffix ଲାଗିଲେ ମୂଳ word ଟିର ଅର୍ଥ ବଦଳିଯାଏ | ସାଧାରଣତଃ prefix ଗୁଡିକ ଲାଗିଲେ ମୂଳ word ର opposite ହୋଇଥାଏ | ସେଥିପାଇଁ ଏମାଙ୍କୁ negative prefix ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ | e.g.

Prefix    root word    new word
Ab         normal        abnormal
De          efficient      deficient
Dis         courage      discourage
Dis         comfort     discomfort
Dis          honest      dishonest
Dis          like            dislike
Dis         appear     disappear
Mis          count     miscount
Mis          use       misuse

Prefix    root word    new word
De         press            depress
De         grade            degrade
Dis         connect       disconnect
Dis         obey            disobey
Dis         count         discount
Dis         able            disable
Mis          fit              misfit
Mis        understand   misunderstand
Mis        manage       mismanage

Prefix   root word     new word
Im       possible         impossible
Im        proper           improper
In          valid              invalid
In         sufficient       insufficient 
Un        able              unable 
Un        believe        unbelieve
Un        suitable       un suitable
Un       worthy         unworthy
Ill        legal, legible    illegal, illegible

Prefix      root word      new word
Im           practicable     impracticable
Im            balance          imbalance
In              efficient        inefficient
In             essential        inessential
Un           mindful           unmindful
Un           successful     unsuccessful
Un            used               unused
Ill             literate           illiterate

NOTE: Noun chapter ରେ suffix ବିଷୟରେ detail ଦିଆଯାଇଛି | ସେଥିପାଇଁ ଏଠାରେ ଆଉ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ |